Pasażera jadący z pijanym kierowcą

Pasażer jadący z pijanym kierowcą, który wcześniej spożywał z nim alkohol, a następnie domaga się od niego zadośćuczynienia lub odszkodowania za szkodę spowodowaną na skutek wypadku, przyczynia się do powstania szkody, co tym samym wpływa na obniżenie zasądzonych na jego rzecz kwot.

Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku I ACa 936/14 z dnia 6 maja 2015 r. podtrzymał stanowisko przyjęte przez Sąd Okręgowy w kwestii stopnia przyczynienia się pasażera jadącego z pijanym kierowcą do powstania szkody. W jego ocenie bez wątpienia spożywanie alkoholu przez pasażera wraz z kierowcą ma znaczenie przy ustalaniu stopnia przyczynienia się tego pasażera do powstania szkody. Sąd Okręgowy przyjął stopień przyczynienia się pasażera w wysokości 30%, co miało z kolei wpływ na wysokość zasądzonego na jego rzecz odszkodowania i zadośćuczynienia.

Sprawa dotyczyła wypadku drogowego, który miał miejsce 25 maja 2011 r., w wyniku którego pasażer doznał licznych obrażeń w tym m.in. urazu głowy, urazu klatki piersiowej, złamania żeber, obustronnych krwiaków opłucnowych, stłuczenia płuc. Poszkodowany pasażer przez 74 dni przebywał w szpitalach, gdzie był poddawany licznym zabiegom i operacjom. W wyniku doznanych obrażeń wykonywanie większości czynności dnia codziennego zostało utrudnione. W konsekwencji poszkodowany pasażer stał się niezdolny do zarobkowego prowadzenia działalności rolniczej, którą przed wypadkiem wykonywał. Istotny w sprawie był fakt, że bezpośrednio przed wypadkiem pasażer wraz z kierowcą spożywali alkohol.

Pozwany ubezpieczyciel przyznał pasażerowi w toku postępowania likwidacyjnego zadośćuczynienie w kwocie 40 000 zł, jednak przyjmując, że pasażer w 50% przyczynił się do szkody spowodowanej wypadkiem, wypłacił mu jedynie 20 000 zł.
Pasażer pozwał towarzystwo ubezpieczeniowe, w którym kierowca miał wykupioną polisę domagając się od niego wypłaty zadośćuczynienia i odszkodowania za szkodę spowodowaną wypadkiem.

Sąd Okręgowy ustalił, że pasażer w 30% przyczynił się do powstania szkody, a to z uwagi na fakt spożywania alkoholu z kierowcą samochodu. Kwoty uznane za odpowiednie tytułem zadośćuczynienia oraz odszkodowania zostały pomniejszone przez sąd o procent przyczynienia się pasażera do powstałej szkody.
Sąd ustalił zadośćuczynienie odpowiednie do doznanej przez pasażera krzywdy na kwotę 142 857 zł, a następnie obniżył je o 30% tj. o stopień przyczynienia się pasażera do szkody i o 20 000 zł, które zostały mu wypłacone wcześniej, zatem ostatecznie na rzecz pasażera sąd zasądził 80 000 zł.
Odszkodowanie zostało zasądzone na kwotę 5 256 zł, która obejmuje koszt opieki od opuszczenia przez pasażera szpitala do października 2011 r. (łącznie 52 dni po 8 h dziennie) oraz od 1 października 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. (łącznie 92 dni – po 2 h dziennie) przyjmując przy tym stawkę 12,52 zł za godzinę, jednak pomniejszoną o 30% przyczynienia się pasażera do szkody.

Pozwany ubezpieczyciel nie zgodził się z owym orzeczeniem – złożył apelację wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku przez obniżenie zadośćuczynienia oraz odszkodowania, a także o oddalenie powództwa w pozostałej części. Ubezpieczyciel dążył do uznania przyczynienia się pasażera na równi z kierowcą samochodu, czyli w wysokości 50%, ponieważ alkohol spożywali wspólnie.

Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska apelującego i utrzymał zaskarżony wyrok w mocy w w/w zakresie.

Nowy taryfikator

      11 kwietnia 2015 r. weszło w życie Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 kwietnia 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń.

      Zgodnie z ww. rozporządzeniem wyższe kary zapłacą przede wszystkim kierowcy parkujący w miejscu przeznaczonym dla inwalidów. Za parkowanie na kopercie mandat wyniesie 800 zł, a za posługiwanie się kartą parkingową przez osobę nieuprawnioną – 300 zł. Dotychczas kara ta wynosiła 500 zł.

      Zmiany też dotkliwiej odczują rowerzyści znajdujący się w stanie po użyciu alkoholu oraz w stanie nietrzeźwości, w stosunku do których będzie można nałożyć mandaty odpowiednio w wysokości 300 zł – 500 zł w stosunku do rowerzysty znajdującego się w stanie po użyciu alkoholu lub innego podobnie działającego środka oraz 500 zł w stosunku do rowerzysty znajdującego się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka działającego podobnie do alkoholu.

      Wiadomo też już, jaki mandat można dostać za poruszanie się po zmierzchu bez elementów odblaskowych poza obszarem zabudowanym (obowiązek taki wprowadziła pod koniec sierpnia nowelizacja ustawy Prawo o ruchu drogowym). Do tej pory można było zastosować grzywnę w wysokości od 20 do 500 zł teraz grzywna nakładana w drodze mandantu może wynieść do 100 zł.

      Jeżeli jesteście Państwo zainteresowani szczegółowo wysokością grzywien nakładanych w formie madantów za poszczególne rodzaje wykroczeń zapraszam do lektury Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 listopada 2003 r. w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń.

Upadłość konsumencka

Co to jest upadłość konsumencka?

Upadłość konsumencka jest to postępowanie sądowe przewidziane dla osób fizycznych, które w momencie ogłoszenia upadłości nie prowadzą działalności gospodarczej, a ponadto stali się niewypłacalni. Należy podkreślić, że upadłość konsumencka dotyczy osób wobec których nie można ogłosić upadłości zgodnie z przepisami działu II tytułu I części pierwsze Prawo upadłościowe i naprawcze. Warto również zwrócić uwagę na to, że postępowanie to prowadzi się również wtedy, gdy dłużnik ma tylko jednego wierzyciela.

Kto może złożyć wniosek? Jakie trzeba spełnić wymogi? Jakie są przeszkody?

Wniosek o ogłoszenie upadłości może zgłosić tylko dłużnik. Przesłanką pozytywną, która warunkuje ogłoszenie upadłości konsumenckiej, jest stan niewypłacalności, który zgodnie z art.11 Prawo upadłościowe i naprawcze, zachodzi wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Z kolei przesłanki negatywne, których wystąpienie powoduje oddalenie przez sąd wniosku o ogłoszenie upadłości, zostały wskazane w art.491⁴Prawo upadłościowe i naprawcze. Zgodnie z tym artykułem wniosek o ogłoszenie upadłości zostanie oddalony, jeżeli dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności albo istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.

Ponadto, zgodnie z art.491⁴ust.2, sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli w okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku:

1) w stosunku do dłużnika prowadzono postępowanie upadłościowe według przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego tytułu V, jeżeli postępowanie to zostało umorzone z innych przyczyn niż na wniosek dłużnika,
2) ustalony dla dłużnika plan spłaty wierzycieli uchylono na podstawie przepisu art. 491²° Prawo upadłościowe i naprawcze,
3) dłużnik, mając taki obowiązek, wbrew przepisom ustawy nie zgłosił w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości,
4) czynność prawna dłużnika została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli .

Przepis przytoczony w poprzednim akapicie nie ma zastosowania, jeżeli przeprowadzenie postępowania jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.

Oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości następuje również wtedy, gdy w okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku w stosunku do dłużnika prowadzono postępowanie upadłościowe, w którym umorzono całość lub część jego zobowiązań, chyba że do niewypłacalności dłużnika lub zwiększenia jej stopnia doszło pomimo dochowania przez dłużnika należytej staranności lub przeprowadzenie postępowania jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.

Sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości w sytuacji, gdy dane podane przez dłużnika we wniosku są niezgodne z prawdą lub niezupełne, chyba że niezgodność lub niezupełność nie są istotne lub przeprowadzenie postępowania jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi.

Kiedy sąd wyda postanowienie o ogłoszeniu upadłości?

Sąd uwzględniając wniosek o ogłoszenie upadłości wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości. Postanowienie o ogłoszeniu upadłości podaje się niezwłocznie do publicznej wiadomości przez ogłoszenie w budynku sądowym oraz obwieszczenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Owe postanowienie doręcza się syndykowi oraz upadłemu. O ogłoszeniu upadłości powiadamia się właściwą izbę skarbową oraz właściwy oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Ogłoszenia wymagane w toku postępowania prowadzonego zgodnie z przepisami niniejszego tytułu dokonywane są przez obwieszczenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Wymienione obwieszczenia nie podlegają opłatom.

Kiedy sąd umorzy postępowanie?

Zgodnie z art.491¹° ust.1 Prawo upadłościowe i naprawcze sąd umarza postępowanie na wniosek upadłego. Jeżeli upadły nie wskaże lub nie wyda syndykowi całego majątku, niezbędnych dokumentów lub w inny sposób nie wykonuje ciążących na nim obowiązków, sąd, z urzędu albo na wniosek syndyka lub wierzyciela, po wysłuchaniu upadłego, syndyka, a w razie potrzeby także wierzycieli, umarza postępowanie, chyba że uchybienie przez upadłego ciążącym na nim obowiązkom nie jest istotne lub przeprowadzenie postępowania jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy podstawa do oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości ujawni się po ogłoszeniu upadłości. Na postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania przysługuje zażalenie.

Co się dzieje z rzeczami należącymi do dłużnika?

Syndyk może pisemnie upoważnić upadłego do sprzedaży ruchomości należących do masy upadłości. Jeżeli w skład masy upadłości wchodzi lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny, w którym zamieszkuje upadły, a konieczne jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu, z sumy uzyskanej z jego sprzedaży wydziela się upadłemu kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego w tej samej lub sąsiedniej miejscowości za okres od dwunastu do dwudziestu czterech miesięcy. Na wniosek upadłego ową kwotę określi sędzia- komisarz, biorąc pod uwagę potrzeby mieszkaniowe upadłego, w tym liczbę osób pozostających na jego utrzymaniu, zdolności zarobkowe upadłego, sumę uzyskaną ze sprzedaży lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego oraz opinię syndyka. Na postanowienie sędziego-komisarza przysługuje zażalenie.

Jeżeli fundusze masy upadłości na to pozwalają, a opuszczony przez upadłego lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny nie został jeszcze zbyty, sędzia- komisarz może przyznać upadłemu zaliczkę na poczet kwoty, o której mowa w poprzednim akapicie.

Co to jest plan spłaty?

Po wykonaniu ostatecznego planu podziału, a gdy z uwagi na brak majątku upadłego plan podziału nie został sporządzony – po zatwierdzeniu listy wierzytelności, i po wysłuchaniu upadłego, syndyka i wierzycieli, sąd ustala plan spłaty wierzycieli albo w przypadkach, o których mowa w art. 491 ze zn.16 , umarza zobowiązania upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli. Postanowienie o ustaleniu planu spłaty wierzycieli albo umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli doręcza się wierzycielom. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Uprawomocnienie się postanowienia o ustaleniu planu spłaty wierzycieli albo umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli oznacza zakończenie postępowania.

W postanowieniu o ustaleniu planu spłaty wierzycieli sąd określa, w jakim zakresie i w jakim czasie, nie dłuższym niż trzydzieści sześć miesięcy,upadły jest obowiązany spłacać zobowiązania uznane na liście wierzytelności, niewykonane w toku postępowania na podstawie planów podziału, oraz jaka część zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości zostanie umorzona po wykonaniu planu spłaty wierzycieli.

Sąd nie jest związany stanowiskiem upadłego co do treści planu spłaty wierzycieli. Ustalając plan spłaty wierzycieli, sąd bierze pod uwagę możliwości zarobkowe upadłego, konieczność utrzymania upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu, w tym ich potrzeby mieszkaniowe, wysokość niezaspokojonych wierzytelności i realność ich zaspokojenia w przyszłości.

W okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego dotyczącego wierzytelności powstałych przed ustaleniem planu spłaty wierzycieli, z wyjątkiem wierzytelności wynikających z zobowiązań, o których mowa w art. 491²¹ ust. 2 Prawo upadłościowe i naprawcze.

Sąd umarza zobowiązania upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli, jeśli osobista sytuacja upadłego w oczywisty sposób wskazuje, że nie byłby on zdolny do dokonania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli. Umarzając zobowiązania upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli sąd obciąża Skarb Państwa tymczasowo pokrytymi kosztami postępowania.

W okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli upadły nie może dokonywać czynności prawnych, dotyczących jego majątku, które mogłyby pogorszyć jego zdolność do wykonania planu spłaty wierzycieli.

Po wykonaniu przez upadłego obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty wierzycieli i umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i niewykonanych w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Nie podlegają umorzeniu zobowiązania o charakterze alimentacyjnym, zobowiązania wynikające z rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, zobowiązania do zapłaty orzeczonych przez sąd kar grzywny, a także do wykonania obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, zobowiązania do zapłaty nawiązki lub świadczenia pieniężnego orzeczonych przez sąd jako środek karny lub środek związany z poddaniem sprawcy próbie, jak również zobowiązania do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem oraz zobowiązania, których upadły umyślnie nie ujawnił, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu.

Co zyskuje konsument ?

  • oddłużenie – umorzenie niespłaconych w toku postępowania upadłościowego zobowiązań,
  • spłata części długów w ratach – rozłożenie części długu na raty w ramach planu spłaty trwającego maksymalnie 3 lata już po ogłoszeniu upadłości;
  • zatrzymanie naliczania odsetek – z chwilą ogłoszenia upadłości od wierzytelności, które nie były zabezpieczone rzeczowo nie biegną przeciwko upadłemu odsetki. Odsetki biegną jedynie na rzecz wierzycieli posiadających zabezpieczenie rzeczowe, ale odsetki te mogą zostać zaspokojone w postępowaniu upadłościowym jedynie z przedmiotu zabezpieczenia.
  • zawieszenie postępowania egzekucyjnego – z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o ogłoszeniu upadłości postępowanie egzekucyjne zostanie umorzone.
  • zawieszenie postępowania sądowego o zapłatę – z chwilą ogłoszenia upadłości wszystkie postępowania toczące się przeciwko upadłemu, a wszczęte przed ogłoszeniem upadłości, zostaną zawieszone.
  • możliwość zawarcia układu z wierzycielem.
  • wykreślenie z rejestru – z chwilą umorzenia niespłaconych zobowiązań upadłego sąd rejestrowy z urzędu wykreśla osobę upadłego z rejestru dłużników niewypłacalnych prowadzonego przez Krajowy Rejestr Sądowy.

Niniejsza strona internetowa stanowi wyłączną własność Kancelarii Radcy Magdalena Michalska i pełni funkcję wyłącznie informacyjną, a żadna z treści nie ma charakteru oferty w rozumieniu przepisów k.c. Informacji znajdujących się na stronie nie można traktować jako porady prawnej. W celu uzyskania pomocy prawnej należy skontaktować się z Kancelarią. Wszelkie materiały, w szczególności teksty, grafiki, logotypy i zdjęcia, zawarte na niniejszej stronie internetowej są chronione prawami autorskimi lub prawami ochronnymi wynikającymi z rejestracji znaków towarowych i stanowią przedmiot własności. Z odnośników do stron internetowych (tzw. linki) niebędących własnością Kancelarii użytkownik korzysta na własne ryzyko.